Bisan werkt zowel met professionele boeren als met mensen die hun eigen tuin willen verbeteren. Die huistuinen zijn vaak van onschatbare waarde: ze zorgen niet alleen voor voedsel op tafel, maar brengen ook extra inkomen binnen. Zeker vandaag, nu de economische situatie moeilijk is. Voor veel vrouwen zijn deze tuinen zelfs cruciaal geworden. Sinds 7 oktober verloren heel wat mannen hun job, waardoor vrouwen vaker de belangrijkste kostwinner zijn.

Met gerichte training en begeleiding helpt Bisan vrouwen om ongebruikte of verwaarloosde stukken grond om te vormen tot productieve tuinen. Ze leren agro-ecologische technieken en krijgen ondersteuning van ervaren boeren, die advies blijven geven waar nodig. Zo groeien deze tuinen uit tot sterke, veerkrachtige plekken die gezinnen voeden én een inkomen opleveren.

Enkele highlights

Een belangrijk moment dit jaar was de opstart van drie modelboerderijen in Far’kha, Madama en Kafr Ni’ma. Die dienen nu als opleidingsplekken, waar 113 deelnemers leerden over onder andere bodemgezondheid, waterbeheer, gewasdiversiteit en natuurlijke manieren om plagen te bestrijden.

Daarnaast kwamen er ook nieuwe initiatieven, zoals een demonstratieperceel voor bananenteelt in Jericho en het herstel van een milieuboerderij in Al-Mughayyir. Zulke plekken tonen dat het anders kan, en bieden concrete alternatieven voor het overmatig gebruik van pesticiden.

Waar Bisan het meest trots op is? Dat mensen, ondanks alles, opnieuw voor hun land kiezen. In een context van landonteigening, invallen en vernieling blijven boeren hun grond bewerken. Aseel Tork van Bisan vertelt: “Ons project met Solidagro hielp boeren om standvastig te blijven, ondanks de druk om hen weg te jagen. Tegelijk bouwen we verder aan onze langetermijndoelstelling: voedselsoevereiniteit.”

De tol van de bezetting

De uitdagingen zijn groot. De bezetting heeft een zware impact op landbouw: bewegingsbeperkingen, waterschaarste en vernielingen van infrastructuur en gewassen maken het werk moeilijk. Zo werd onder andere een kwekerij in brand gestoken en werden tuinen van boeren vernietigd. Dat zorgt niet alleen voor praktische problemen, maar ook voor veel stress en onzekerheid.

Toch houdt dat het werk niet tegen. Integendeel: het maakt duidelijk hoe belangrijk het is om boeren te versterken en hen te ondersteunen om op hun land te blijven.

Tegelijk groeit ook de agro-ecologische beweging in Palestina. Stap voor stap bouwen boeren, organisaties en gemeenschappen aan een sterker netwerk. Via uitwisseling, vorming en samenwerking krijgt agro-ecologie steeds meer voet aan de grond.

Vooruitblik 

De komende jaren zullen de resultaten van het programma nog zichtbaarder worden. Gewassen die nu geplant zijn, zullen volop produceren, waardoor de impact op de voedselzekerheid en de inkomsten duidelijker wordt. Tegelijk blijft het belangrijk om nieuwe gezinnen en tuinen te ondersteunen, zodat ze autonoom van zowel schadelijke inputs (mest, pesticiden) als van Israëlische invloed in hun eten kunnen voorzien.