Genetisch gemanipuleerde micro-organismen in de natuur? Niet zonder strenge regels!

Genetisch gemanipuleerde micro-organismen in de natuur? Niet zonder strenge regels!

Bij Solidagro volgen we de ontwikkelingen rond genetische manipulatie al langer op. In eerdere campagnes trokken we aan de alarmbel over genetisch gemodificeerde gewassen (ggo's) en nieuwe genetische technieken (NGT's). Daarbij vroegen we aandacht voor de mogelijke gevolgen voor onze voedselproductie, biodiversiteit en de keuzevrijheid van boeren en consumenten. 

Vandaag duikt een nieuw vraagstuk op: de Europese Commissie wil de regels versoepelen voor het vrijlaten van genetisch gemanipuleerde micro-organismen in de natuur. Dat brengt risico's met zich mee voor mens en milieu. Samen met andere organisaties steunen we daarom de oproep om onze gezondheid en leefomgeving te beschermen. Want natuur is geen laboratorium.  

Micro-organismen: klein, maar onmisbaar

Bacteriën, schimmels, algen en virussen: micro-organismen zijn overal. Samen vormen ze complexe gemeenschappen, ook wel microbiomen genoemd. Die helpen onze gezondheid op peil te houden, ondersteunen de groei van planten en dragen bij aan gezonde ecosystemen.

Biotechnologiebedrijven willen nu genetisch gemanipuleerde micro-organismen inzetten in de natuur. Zo zouden bepaalde bacteriën gewassen kunnen helpen om stikstof op te nemen of chemische vervuiling kunnen afbreken. Dat klinkt misschien veelbelovend, maar over de mogelijke gevolgen weten we nog lang niet genoeg.

Europese Commissie wil beschermende regels versoepelen

Volgens biotechnologiebedrijven staan de strenge Europese regels de ontwikkeling van nieuwe toepassingen in de weg. De Europese Commissie volgt die redenering en wil een aantal bestaande veiligheidsregels versoepelen. Daardoor zou het eenvoudiger worden om genetisch gemanipuleerde micro-organismen in het milieu vrij te laten.

Dat is zorgwekkend. Micro-organismen planten zich voort, verspreiden zich en kunnen genetisch materiaal uitwisselen met andere soorten. We weten nog onvoldoende hoe genetisch gemanipuleerde micro-organismen zich in natuurlijke ecosystemen zullen gedragen. Eenmaal vrijgelaten, kunnen ze zich bovendien ver buiten de oorspronkelijke locatie verspreiden. Ook hun aangepaste genetisch materiaal kan worden doorgegeven.

En wat als er onverwachte gevolgen optreden? Een micro-organisme dat zich eenmaal in een ecosysteem heeft gevestigd, kunnen we niet zomaar weer terughalen.

Innovatie zonder voldoende voorzorg?

De ontwikkelingen in de biotechnologie gaan snel. Ook artificiële intelligentie maakt het steeds eenvoudiger om nieuwe micro-organismen en genetische combinaties te ontwerpen. Dat roept extra vragen op over de mogelijke gevolgen voor de natuur.

Voorlopig heeft de Europese Unie nog geen genetisch gemanipuleerde micro-organismen goedgekeurd voor commerciële vrijlating in het milieu. Er is dus nog ruimte om duidelijke keuzes te maken en mensen en ecosystemen voldoende te beschermen.

We weten intussen wat er kan gebeuren wanneer mogelijke risico's te lang worden onderschat en beschermende maatregelen te laat komen. Denk aan de vervuiling door microplastics en de schadelijke gevolgen van synthetische pesticiden. Die voorbeelden tonen waarom voorzichtigheid geen rem op vooruitgang is, maar een noodzakelijke voorwaarde.

Teken de petitie: de natuur is geen laboratorium!

Samen met organisaties en bezorgde burgers roepen we Europese en internationale beleidsmakers op om de bescherming van mens en milieu voorop te stellen.

De petitie vraagt onder meer om:

  • Grondig en onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek vóór elke vrijlating, gevolgd door langdurige controle achteraf.

  • Duidelijke veiligheidsprocedures die rekening houden met de verspreiding, voortplanting en mogelijke evolutie van deze micro-organismen.

  • Volledige transparantie over waar genetisch gemanipuleerde micro-organismen worden vrijgelaten en hoe ze kunnen worden opgespoord.

  • De mogelijkheid voor nationale en regionale overheden om zulke vrijlatingen te verbieden of te beperken.

Geen achterpoortjes. Geen kortere procedures. Roep beleidsmakers op om de veiligheidsregels niet af te zwakken.

TEKEN DE PETITIE