Agro-ecologie in Mali werkt aanstekelijk: terugblik op 2025

Agro-ecologie in Mali werkt aanstekelijk: terugblik op 2025

Met maar liefst 45 nieuwe terreinen waar boeren en boerinnen agro-ecologie leren toepassen, is onze vooruitgang in Mali goed zichtbaar. Het resultaat zijn betere oogsten en meer vruchtbare bodems. We merken ook in de praktijk dat agro-ecologie meer is dan een landbouwtechniek: het versterkt ook de organisatiekracht van boeren en boerinnen.

Onze partner Terre Douce d’Afrique (TDA) heeft de expertise om braakliggende terreinen om te toveren in ontmoetingsplaatsen waar boeren en boerinnen samen experimenteren met agro-ecologische praktijken. De impact is tastbaar op het veld zelf: hogere opbrengsten, vruchtbaardere bodems en meer vertrouwen in de toekomst. 

Dankzij compost en de zaï-techniek zijn onze oogsten verdubbeld en onze gronden vruchtbaarder geworden

Pakuy Kamaté van de coöperatie Djuiguissèmè,
die een vorming volgde op een leerveld van Terre Douce d'Afrique

De dynamiek werkt aanstekelijk. Partner GAAS Mali legde 40 leervelden aan in 15 dorpen, opgeteld met de velden van vorig jaar zitten ze aan 60 terreinen. Hun succes inspireerde 17 andere dorpen om meer agro-ecologisch te werken. Wanneer gemeenschappen zelf de meerwaarde ervaren, verspreidt verandering zich van dorp tot dorp.

Boeren- en boerinnencoöperatie met wie Terre Douce D'Afrique werkt in Fangasso

Sterke boerinnencoöperaties

Daarnaast begeleidde GAAS Mali 31 boerinnencoöperaties bij het opstellen van actieplannen en begrotingen. Ze organiseren gezamenlijke spaar- en leensystemen, investeren samen en verdelen nadien de winst. Zo versterken ze hun inkomen én hun positie in de markt, maar ook hun zelfvertrouwen en besluitvaardigheid nemen aanzienlijk toe.

Samenkomst van coöperatie MJTEPC via GAAS Mali

In het dorp Déla hielp ARAFD boerinnen bij de aanleg van een graanvoorraad van 7 ton. Waar er vroeger tussen juni en augustus geen verkoop mogelijk was, kunnen zij nu het hele jaar door inkomen genereren. Dat betekent meer stabiliteit voor gezinnen, minder kwetsbaarheid in moeilijke periodes en een groter gevoel van economische zekerheid en zelfstandigheid.

Zonder grond geen voedsel

ARAFD ondersteunde tien dorpscommissies om landbouwgronden te beheren en conflicten rond land op te lossen. “Er is steeds minder landbouwgrond beschikbaar, terwijl de noden blijven groeien. Agro-ecologie helpt ons om het land dat we hebben beter te beschermen en benutten”, getuigt Mamadou Cissé, dorpschef van Mamaricissébougou.

Vorming van Terre Douce D'Afrique in de gemeente Bouta , 2025

Duidelijke impact

Van leervelden tot graanvoorraden, van actieplannen tot dorpscommissies: deze initiatieven zorgen voor meer inkomsten, meer zelfbestuur en sterkere gemeenschappen. Op het terrein zien we meer vertrouwen, meer samenwerking en vooral meer motivatie om te blijven kiezen voor landbouw als toekomst.

Natuurlijk waren er uitdagingen. Het tekort aan brandstof en een onveilige context zorgden ervoor dat de partners niet altijd de coöperaties konden bezoeken. Soms leidde dat ook tot administratieve vertraging. Er was gelukkig veel wederzijds vertrouwen. Doorheen de jaren hebben we samen met de partners een systeem opgezet om kennis door te geven. Daardoor weten gemeenschappen waar ze terecht moeten en kunnen ze zelfstandig hun werk doen.

Vooruitblik

Eind 2026 loopt ons vijfjarig programma af. Dat betekent niet het einde van de financiering van de huidige projecten, maar we zien erop toe dat coöperaties en gemeenschappen zelfstandig verder kunnen, mocht er financiering wegvallen. Kortom zetten we dit jaar in op (nog) meer autonomie voor de groepen met wie we werken en op het versterken van hun lokale netwerken.

Verder plant GAAS Mali 30 nieuwe leervelden aan en zullen ze volop sensibiliseren over de voordelen van agro-ecologie. ARAFD, ten slotte, zet haar werk met coöperaties verder, begeleidt hen naar grotere landbouwnetwerken en stimuleert samenwerking tussen dorpen om kennis en middelen te delen.