België in beweging: terugblik op 2025
In 2025 kregen grote agrobedrijven vaak voorrang in het beleid. Dat voelde je op het veld en in de natuur. Daarom gingen wij aan de slag met jongeren en partners, en bouwden we mee aan een sterke agro-ecologische beweging in Europa.
“Grote agro-industriële multinationals en lobbygroepen zijn de afgelopen decennia zo groot en machtig geworden dat ze nu wereldwijd voedselsystemen domineren.” Aan het woord is Michael Fakhri, speciaal rapporteur voor de Verenigde Naties, in zijn rapport over bedrijfsmacht en mensenrechten in voedselsystemen (juli 2025).
Een schrijnend voorbeeld: in tien jaar tijd claimden deze bedrijven meer dan 300 patenten op zaden die boeren al generaties lang ontwikkelen, ondanks een verbod. De machtstoename van de grote landbouwindustrie ('The Big Four') brachten we op meerdere niveaus naar voor in ons werk in 2025.
Wie zaait, die beslist?
Met de campagne De Smaakzaak brachten we de strijd van landbouwers en zadenbeschermers onder de aandacht. Met een reeks filmpjes over een fictieve rechtszaak, informeerden en betrokken we jongeren bij de strijd voor zadensoevereiniteit. Wereldwijd zien we dat de kracht van jongeren een belangrijke motor is om verandering teweeg te brengen. En veranderingen zijn broodnodig, zeker binnen het debat over patenten op zaden.
Nieuwe regels leggen boeren dezelfde zware administratie op als grote multinationals en maken het moeilijker om zaden uit te wisselen
Want op Europees niveau dreigt beleid in het voordeel van machtige multinationals de diversiteit en autonomie van boeren verder te beperken. Nieuwe regels leggen boeren dezelfde zware administratie op als grote multinationals en maken het moeilijker om zaden uit te wisselen. Ze verplichten veredelaars ook om te werken met zaden die sterk op elkaar lijken. Daardoor verdwijnt de rijke variatie aan gewassen.
Na twee jaar Europees beleidswerk hebben we al mooie stappen gezet. De regels zijn aangepast voor oude fruitsoorten en sommige onwerkbare eisen voor standaardzaad zijn geschrapt. Maar er blijven problemen. Kleine en middelgrote boeren krijgen nog altijd te veel papierwerk, het uitwisselen van zaden wordt beperkt en veel zaden moeten aan strenge gelijkvormigheidsregels voldoen. Daarom blijven we inzetten op meer biodiversiteit en een voedselsysteem dat beter bestand is tegen klimaatverandering.
De documentaire The Last Seed vertelt het verhaal van kleine boeren en wetenschappers die elke dag werken aan een eerlijk voedselsysteem. De film laat zien hoe groot de invloed is van multinationals op ons eten. In aanloop naar onze campagne vertoonden we deze documentaire samen met Velt, Oxfam Wereldwinkels en Pomona Puur Natuur. Met een hapje en een drankje sloten we deze verbindende opwarmer voor onze campagne af.
Van uitwisseling tot film: een verhaal met en over Senegal
Met team België haalden we verder de banden aan met ons partnerland Senegal. Te beginnen met de boeiende uitwisseling van Dwagulu Dekkente en twee Senegalese partners, waaraan dit jaar 13 jongeren meededen. Wij ondersteunen deze uitwisselingen sinds 2000, onder meer door onze educatief medewerker mee op pad te sturen. De jongeren gingen samen op ontdekking rond wat hen verbindt en verdeelt, hoe de wereld werkt, en hoe voedselsystemen in elkaar zitten.
Daarnaast werkten we mee aan een interessante documentaire van Red Horse Collective: Wecco Wacko Farm Club. Die brengt in beeld wat een ander landbouwsysteem kan betekenen voor Senegalese jongeren, die de dreiging van de klimaatverandering duidelijk voelen. Tal van Senegalezen delen hun blik op migratie: blijven of gaan?
De film toont ook weer sterk de afhankelijkheid van boeren ten opzichte van grote industriële spelers, die we als een rode draad doorheen 2025 zien lopen. De documentaire ging in première voor een goed gevulde Paterskerk in Sint-Niklaas en zal ook spelen op festival Kiemkracht op 28 februari in VierNulVier in Gent. Zelf interesse in het vertonen van de documentaire? Neem een kijkje op www.redhorse.tv.
Smaakvol Samen: bouwen aan een eerlijk lokaal voedselsysteem
Om de lokale markt te versterken, zijn we het project Smaakvol Samen gestart in het Waasland. We werken met lokale producenten, digitale platformen en horeca-ondernemers aan de ontwikkeling van eerlijke verkoopkanalen.
Guy De Jonghe van restaurant Nova en Pieter Stevens van catering Variant zijn inspirerende ambassadeurs van het project die hun enthousiasme over lokale kwaliteit vertalen naar hun gerechten. Ze tonen dat een lokaal voedselsysteem mogelijk is, waarin boeren minder afhankelijk zijn van grote bedrijven en supermarktketens die elkaar beconcurreren, waarvoor de boer de prijs betaalt. Benieuwd naar dit project? Check www.solidagro.be/smaakvolsamen.
Steun aan de agro-ecologische beweging
Sinds 2022 is een belangrijk deel van ons werk het uitbouwen van een Vlaamse, agro-ecologische beweging. Het netwerk Voedsel Anders met haar dertig leden neemt de lead, wij ondersteunen hen met onder meer de organisatie van de festivals Kiemkracht en Food.Film.Fest. Naast beleidswerk en richting geven is voor zo’n beweging namelijk ook ontmoeting nodig. Wij nemen die rol graag op.
Naast beleidswerk en richting heeft de agro-ecologische beweging ook ontmoeting nodig
Dat we daar sterk in zijn bewijzen we verder met het initiatief De Landbouwbrigades, dat sinds 2021 boeren en burgers dichter bij elkaar brengt. Met 51 meewerkdagen (meer dan het dubbel van vorig jaar!) en acties verspreid over Vlaanderen zijn we goed bezig! We bedanken Wervel en FIAN Belgium die dit initiatief met ons dragen, voor alweer een topjaar en een motiverende samenwerking.
Vooruitblik
Na 29 jaar eindigt deze zomer het verhaal van onze partner Dwagulu Dekkente met een laatste terugkomreis van Senegalese jongeren naar België. Tijdens al die jaren maakten de uitwisselingen tussen België, Burkina Faso en Senegal een grote indruk op alle deelnemers. We slaagden erin om jongeren bewust te maken van hun rol en plaats in onze maatschappij, en ruimer, in de wereld. Dat vormt de basis voor solidariteit, onderling begrip en respect.
Uitwisseling vormt de basis voor solidariteit en respect
Op zaterdag 8 augustus zetten we met een slotfeest alle deelnemers van afgelopen jaren, hun families, vrijwilligers en sympathisanten die Dwagulu Dekkente een warm hart toedragen in de bloemetjes. Zonder hen was het verhaal van Dwagulu Dekkente nooit mogelijk geweest. Tijdens dit event maken we bekend hoe we met een nieuw initiatief blijven inzetten op jongerenuitwisselingen. Meer info vind je in onze nieuwsbrief en via de socials.