De grond is droog en de regen laat lang op zich wachten. Toch stopt het werk in de kwekerij van Wend-Panga niet: de vrouwen geven water, bereiden de zaailingen voor en organiseren de verkoop. In Mogtédo, een gemeente op het Centraal Plateau, wijst hun koppigheid op meer dan de eenvoudige overgang van de ene landbouwtechniek naar de andere. Hier is het terugwinnen van de controle over het zaad ook het terugwinnen van de controle over je eigen leven.

De coöperatie vermenigvuldigt, bewaart en vermarkt de lokale zaden in de buurt. Op die manier zijn boeren niet langer afhankelijk van grote industriële spelers en is er meer biodiversiteit. Anders dan bij industriële zaadbedrijven, die zelf ook mest en pesticiden verkopen om die zaden te laten groeien, zijn boerenzaden aangepast aan de bodem, het klimaat en de praktijken van het gebied. 

42 producenten, lokale zaden, een collectief opgebouwd inkomen

De coöperatie brengt verschillende elementen samen: agro-ecologische landbouw, zelf zaden selecteren, bewaren en vermeerderen, producten verkopen en samenwerken. Solidagro en haar partner Association Song Koaadba (ASK) ondersteunen de vrouwen daarnaast bij leiderschap, gendergelijkheid en mensenrechten. Ook de toegang tot water voor de kwekerij is verbeterd met onze steun. Dat is cruciaal nu het regenseizoen steeds onvoorspelbaarder wordt.

De verandering is heel concreet. De vrouwen verdienen een inkomen en door samen te produceren, te onderhandelen en de coöperatie te beheren, krijgen ze meer zeggenschap. Hun stem klinkt nu ook op plekken waar vrouwen vaak weinig ruimte krijgen. 

Heel lokaal zien we dus wel verbeteringen, maar wanneer we uitzoomen merken we toch nog een grote genderongelijkheid, bijvoorbeeld rond toegang tot grond. Vaak zijn vrouwen uitgesloten van de erfenis van familiegrond. Met onze partners zorgden we er in Yako, Mogtédo en Zabré voor dat 180 vrouwen en jongeren toegang kregen tot acht hectare grond.

Zo ontstaat er stap voor stap ruimte voor verandering, maar de kwetsbaarheid blijft groot. Extreme regenval, overstromingen en mislukte oogsten kunnen de vooruitgang snel onder druk zetten.

Burkina Faso maakt werk van agro-ecologie

Burkina Faso heeft agro-ecologie voor de periode 2023-2027 tot een nationale prioriteit gemaakt. De situatie is ernstig: de regenval neemt af, bodems en waterbronnen raken uitgeput, de biodiversiteit gaat achteruit en droogtes en overstromingen wisselen elkaar af. De strategie besteedt ook aandacht aan de dubbele belasting van vrouwen, die tegelijk hun eigen percelen en de familieboerderij bewerken. Ook markttuinbouw, verwerking en lokale markten zijn belangrijk: ze geven vrouwen een inkomen en meer zelfstandigheid.

In Wend-Panga krijgt dat beleid een heel concrete betekenis: een paar geredde zaden, een veilig waterpunt en keuzes die samen met de boeren gemaakt worden. Het zijn geen wondermiddelen, maar een verandering die langzaam vorm krijgt, seizoen na seizoen. Agro-ecologie zien we er bij vrouwen die hun coöperaties hebben uitgebouwd tot plekken waar ze zelf beslissingen nemen. Ze wachten niet af wat het klimaat brengt, maar organiseren zich, produceren en bereiden zich voor op de toekomst.

En dan valt er eindelijk regen boven Mogtédo. In de kwekerij liggen de zaden klaar om gezaaid te worden.